BMR, TDEE ve BMI Farkı: Hangi Sayıyı Kullanmalıyım?
Özet
- BMR = dinlenmede yakılan kalori (tabanın)
- TDEE = BMR × aktivite = günde yaktığın kalori (diyetini buna göre ayarla)
- BMI = kaba bir boy/kilo sağlık taraması (kalori aracı değil)
- Yağ yakımı ya da kas için önemli olan sayı TDEE'dir.
1) Üç sayı, üç iş
İnsanlar bunları sürekli karıştırır, sonra diyetin neden işlemediğini merak eder. Her birinin tek cümlelik özeti:
| Sayı | Nedir | Ne için |
|---|---|---|
| BMR | Tam dinlenmede yakılan enerji (solunum, organlar) | Güvenli kalori tabanını bilmek |
| TDEE | BMR × aktivite katsayısı = günlük toplam yakım | Yağ yakımı/kazanım için kalori belirlemek |
| BMI | Kilo ÷ boy² — sağlık-risk taraması | Kaba bir kontrol, fazlası değil |
2) BMR — başlangıç noktan
Mifflin-St Jeor formülü güncel standarttır:
Kadın: BMR = 10 × kilo(kg) + 6.25 × boy(cm) − 5 × yaş − 161
Uzun süre BMR'nin altında yeme — enerjini, uykunu ve sürdürülebilirliği düşürür, üstüne kas kaybettirir.
3) TDEE — diyetini yöneten sayı
BMR'yi ne kadar aktif olduğunla çarp:
| Aktivite | Katsayı |
|---|---|
| Hareketsiz | 1.2 |
| Az aktif | 1.375 |
| Orta aktif | 1.55 |
| Çok aktif | 1.725 |
TDEE'de ye → kilo sabit. Altında → yağ yakımı. Üstünde → kilo alımı. Vücudunu değiştirmek için ayarladığın tek sayı budur.
4) BMI — faydalı ama abartılıyor
BMI insanları boy ve kiloya göre "zayıf / normal / fazla kilolu / obez" diye ayırır. Hızlı bir toplum düzeyi taramasıdır ama vücut kompozisyonunu göremez — kaslı bir sporcuyla formsuz biri aynı BMI'ye sahip olabilir. Onu kaba bir referans olarak kullan, kalori planı olarak değil.
5) Seninkini şimdi hesapla (ücretsiz)
6) Hangisini kullanmalısın?
- Yağ vermek ya da kas yapmak mı istiyorsun? → TDEE (altında ya da üstünde ye).
- Çok az mı yiyorum diye endişeliysen? → BMR'nin üstünde olduğunu kontrol et.
- Sadece sağlık fotoğrafı mı istiyorsun? → BMI, sonra geç.
Sık Sorulan Sorular
BMR ile TDEE farkı nedir?
BMR sadece dinlenme yakımı; TDEE = BMR × aktivite = tam günlük yakımın. Diyet TDEE'ye göre ayarlanır.
Kilo vermek için BMI mi TDEE mi?
TDEE. BMI kaç kalori yemen gerektiğini söylemez.
TDEE nasıl hesaplanır?
BMR (Mifflin-St Jeor) × aktivite katsayısı (1.2-1.725). Yukarıdaki ücretsiz hesaplayıcı anında yapar.